112 Acil Sağlık Hizmetleri

112 Acil Yardım ambulanslarında ve bu acil sağlık hizmetinin arka planında insanlara hizmet veren doktorlar, hemşireler, sağlık memurları, paramedikler, acil tıp teknisyenleri, şoförler, bilgi işlem operatörleri, santral operatörleri, telsiz operatörleri ile ülkemizin arama kurtarma, itfaiye, emniyet, asayiş, trafik, afet birimleri ve her türlü acil yardım ve kurtarma hizmeti veren tüm özel ve resmi kurumlar uzman kadrosu ve eğitmen kadrosuyla hizmet verir.

112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu:İstasyonlar; acil sağlık hizmeti sunmak ve tıbbî müdahalede bulunmak amacıyla kurulmuş sağlık birimleridir.

Ambulans: Ambulans hizmetlerinde kullanılacak araçlar, kara, hava ve deniz ambulansları olarak; kara ambulansları ise ayrıca acil yardım ambulansı ve hasta nakil ambulansı olarak sınıflandırılır. Acil yardım ambulansları; her türlü acil durumlarda, olay yerinde ve ambulans içerisinde hasta ve yaralılara gereken tüm acil tıbbi müdahaleyi yapabilecek ekibe, teknik ve tıbbi donanımlara sahip 24 saat hizmet veren kara araçlarıdır. Hasta nakil ambulansları; acil tıbbi müdahale gerektirmeyen ve durumu stabil olan hasta veya yaralıların nakli amacıyla kullanılan, teknik ve tıbbi donanımlara sahip kara araçlarıdır. Hava ve deniz ambulansları; tıbbi donanımlara sahip olan, teknik özellik bakımından ulusal deniz ve havacılık yetkili makamlarınca onaylı ve uluslar arası standartlara uygun 24 saat hizmet veren araçlardır. (Ambulans Yönetmelği Md:5)

Trafikte Ambulansların Durumu: Yaralı ve acil hastaların taşınması ve acil bakımın yapılması için kullanılan ambulanslar ülkemizde trafik nedeni ile olay yerine ulaşmakta ve hastayı en yakın sağlık kuruluşuna sevk etmekte zaman zaman zorluklar yaşamaktadır.

Ambulans trafikte seyir halinde iken; tepe lambaları yanıyorsa ve siren sesi duyuyorsanız, araç ya hastaya müdahale için gidiyordur yada hastayı en yakın sağlık kuruluşuna sevk etmek üzere yoldadır.

Ambulansın aynı anda tepe lambaları ve siren sesi açık ise, ambulansın ilerlediği şerit boşaltılmalıdır.

Devamı »

Acil Sağlık Durumları

Tıbbi bilgisi olmayan kişilerin sadece aşağıdaki bilgilere dayanarak ya da bir sağlık personelinin kendisine telefonda iletilen bilgilere dayanarak aciliyet değerlendirmesi yapması zaman zaman mümkün olmayabilir. Sağlık durumunun aciliyet teşkil edip etmediğinin doktorun muayene etmesi ile yapılabileceğini unutmayınız.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO-World Health Organization) tarafından belirlenen Acil Durumlar listesi aşağıda belirtilmiştir. Aşağıdaki tanımlamalar oldukça basite indirgenmiştir. Bu liste yol gösterici olması amacı ile hazırlanmıştır.

Uluslararası 32 Parametre

(Acil Sağlık Durumları Listesi)

•Suda Boğulma: Solunum ya da kalp durması durumları veya hastanın genel durumda boğulmaya yol açacak derecede akciğerlere su girişinin olduğu durumlar.

•Trafik Kazası: Omurga yaralanmaları ve kanamalı kırıkların olduğu akut durumlar. O an için hastanın durumunu etkilemese bile iç kanamaya yol açabilecek ciddiyette göğüs, karın ya da kafa travmaları. Vücutta büyük kanamaya yol açan; araç parçalarının yol açtığı kesici, delici yaralanmalar.

•Terör, sabotaj, kurşunlanma, bıçaklanma, kavga, vb: Bu ve benzeri nedenlerle; organ zedelenmesine hayatı tehdit edecek derecede kanamayı veya ilerleyen saatlerde hayatı tehdit edecek derecede genel durum bozulmasına yol açabilecek; kesici delici alet yaralanmaları, kunt travmalar, yanıkların olduğu durumlar.

•İntihar Girişimi: Hayatı tehdit edecek ciddiyette bıçak yarası, asılma, ilaç intoxikasyonu vb. kendini öldürme girişimleri.

•Tecavüz

•Yüksekten Düşme: Trafik kazalarında anlatılan durumun aynısı.

•Ciddi İş Kazaları, Uzuv Kopması: 2. maddedeki durumlara ek olarak yapılan işe has acil durumlar. Örn: Zehirli gazların solunması, kimyasal maddelerin içilmesi ya da kişinin üzerine dökülmesi, parmak, el, ayak, kol veya bacağın kısmen ya da tamamen kopması.

•Elektrik çarpması: Yanık, organ hasarı yapabilecek ya da kalp ritmini bozabilecek derecede ciddi elektrik çarpmaları.

•Donma, Soğuk çarpması: Hayati fonksiyonları etkileyecek şoka götürebilecek, uzuvlarda kangren yapabilecek derecede soğuğa maruz kalınması.

•Isı çarpması: Kalp ritmini, tansiyonu ya da bilinç durumunu etkileyecek derecede güneş etkisinde ya da sıcak ortamda kalma durumları.

•Ciddi Yanıklar: Büyük sıvı kaybına, organ kaybına ya da cilt hasarına yol açabilecek genişlikte ateş, kimyasal madde, elektrik vb. yanıkları. Solunum yollarında daralmaya yol açabilecek derecede duman ya da sıcak hava solunmuş olması.

•Ciddi Göz Yaralanmaları: Gözde hasara yol açabilecek ciddiyette kesici, delici alet yaralanması, kunt travma ya da kimyasal madde teması.

•Zehirlenmeler: Olay anında yaşamsal fonksiyonları bozmuş olan ya da ilerleyen saatlerde bozma ihtimali yüksek olan maddelerin ağızdan alınması, kimyasal maddelerin cilde teması ya da zehirli gazların solunması.

•Ciddi Alerji, Anaflaktik Tablolar: Kalp ritminde bozulma, solunum yollarında tıkanmaya yol açabilecek ciddiyette alerji ya da tansiyon düşmesi durumları.

•Omurga ve Alt Extremite Kırıkları: Büyük dış veya iç kanamaya yol açan bacak kırıkları ve her türlü omurga kırıkları.

•Dekompresyon Hastalığı: Mesleki, sportif vb. nedenlerle derin dalış durumundayken kontrolsüz ve hızlı şekilde yüzeye çıkılması nedeniyle oluşan, halk arasında vurgun yemek olarak tabir edilen durum.

•MI, Aritmi, Hipertansiyon Krizler: Geçirilmekte olan kalp krizi, acil tedavi gerektiren kalp ritmi bozukluğu türleri, kan basıncının beyin kanaması vb. ciddi durumlara yol açabilecek derecede yükselmesi.

•Astım Krizi, Akut Solunum Problemleri: Geçirilmekte olan astım krizi, ciddi solunum yetersizliğine yol açabilecek suda boğulma, yabancı cisim yutma, alerjik reaksiyon, solunum yolu yanıkları.

•Şuur Kaybına Neden Olan Her Türlü Durum: Kişinin bilinç durumunda bozulmaya yol açabilecek bayılma, kalp travması, sara krizi vb. durumlar.

•Ani Felçler: Beyin kanaması, omurga yaralanması vb. nedenlerle kişinin uzuvlarının ya da tüm vücudunun hareket kabiliyetini ya da hissetme kabiliyetini yitirmesi.

•Ciddi Genel Durum Bozukluğu: Yaşlılık, besin yetersizliği, yetersiz bakım, uzun süren ağır hastalık vb. nedenlerle kişinin sağlığının genel anlamda tehlikeli olabilecek derecede bozulması.

•Yüksek Ateş: Zehirlenme, infeksiyon hastalıkları, sıcak çarpması vb. nedenlerle vücut ısısının konvizyona (havale) ya da kalp ritim bozukluklarına yol açabilecek derecede yükselmesi. Ortalama 39,5°C ve üzeridir fakat bunun altında da olabilir.

•Diabetik ve üremik Kanama: Diabet (şeker hastalığı) ve bölerek yetersizliğinin neden olduğu bilinç bulanıklığından başlayıp tam bilinç kaybına (koma) kadar girebilecek durumlar.

•Genel Durum Bozukluğunun Eşlik Ettiği Dializ Hastalığı

•Akut Batın: Mide, barsak gibi içi boş organların delinmesi, barsak tıkanması ya da düğümlenmesi, safra yollarının taş veya iltihap nedeniyle tıkanması, apandist, pankreatit gibi ciddi organ iltihaplanmaları, barsak ya da periton arterlerinde tıkanma vb. gibi acil cerrahi müdahale gerektiren, karın içi organlarla ilgili hastalıkların ortaya çıkması.

•Akut Masif Kanamalar: Genellikle travma sonucu ortaya çıkan, hayatı tehdit edecek boyutlarda iç veya dış kanamalar.

•Menenjit, Ensefalit, Beyin Absesi: Sinir sistemi fonksiyonları dolayısıyla da yaşamsal fonksiyonları etkileyebilecek bilinç durumunda değişikliklere yol açabilecek beyin ve beyni çevreleyen zarla ilgili iltihabi, infektif hastalıklar.

•Renal Kolik: Böbrek taşlarının yol açtığı, ilerlemesi durumunda idrar yolu ya da böbrek hasarına yol açabilecek şiddetli ağrı oluşturan durum.

•Akut Psikotik Tablolar: Aşırı saldırganlığa yol açan nörolojik ya da psikolojik rahatsızlıklar.

•Migren ve/veya Kusma, Şuur Kaybıyla Beraber olan Baş ağrıları: Şiddetli baş ağrısı ve kusmanın bir arada olduğu nedeni bilinmeyen durumlar. Baş ağrısını bilinç kaybının takip ettiği durumlar.

•Yeni Doğan Komaları: Yeni doğanlarda bilinç kaybına yol açan her türlü durum.

•Başlamış Doğum Faaliyeti (Su Kesesinin Boşalması): Bebeğin doğum kanalına girmesi, sancı sürelerinin uzayıp, sancılar arasındaki sürenin 1-2 dakikaya kadar inmesi gibi doğumun başladığını gösteren bulguların ortaya çıkması; hastanın tıbbi gözetim altında olacağı, gerektiğinde tıbbi müdahalenin yapılabileceği bir ortama ihtiyaç duyar hale gelmesi.

Devamı »

Türkiye' de ASH' nin Tarihçesi

Türkiyede Acil Sağlık Hizmetleri:

Ülkemizde Acil Sağlık Hizmetlerinin organize olarak verilmeye başlamasının geçmişi oldukça yakındır. Hatta acil sağlık hizmetlerinin standardize etme çalışmaları hala devam etmektedir. İlk zamanlarda hastane bünyesinde hizmet vermeye başlayan ambulanslar Acil Sağlık Hizmetlerini yürütmekteydi. Ancak oldukça kısıtlı olan iletişim imkânları ve diğer olanaklar nedeniyle hizmetler çok çok kısıtlı bir bölgede verilmekteydi. İlerleyen zamanlarda ilk defa “Hızır Acil” kelimeleri telaffuz edilmeye başlanmış, İstanbul, İzmir ve Ankara'da gibi 3 büyük şehrimizde biraz daha organize olarak sağlık hizmetlerini sürdürmeye başlamışlardır 1994-95 yıllarında ilk defa 3 büyük ilde 112 ekipleri resmen kurulmaya başlamıştır. İlerleyen zaman içerisinde ambulans sayıları hızla armaya başlamış ve Diğer il merkezlerinde de 112’ler kurulmuş ve eskiye nazaran çok daha organize şekilde Ambulans hizmetlerini yürütmeye başlamıştır. 112 Hızır Acil’in ilk kurulduğu yıllarda Ambulans ekiplerinde ağırlıklı olarak Sağlık Memurları, Ebeler ve Hemşireler özveriyle görev yapmakta az bir kısmında ise Doktor bulunmaktaydı. İlk olarak 5 Temmuz 1993 de Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde Ambulans ve Acil bakım Teknikeri (Paramedik) ve Sağlık Bakanlığının 1996 yılında Acil Tıp Teknisyeni yetiştirmeye başlaması ilerleyen zamanlarda 112 Ambulanslarında bu personellerin görev yapmasında ilk adımlar olmuştur. Bu okullar 1995 (Paramedik) yılında ve 2000 (ATT) ilk mezunlarını vermişlerdir.

112 Acil Sağlık Hizmetlerinde ilk: Paramedik ve ATT’ler göreve başladılar

2004 yılının Ocak ayında ilk defa 112 Ambulanslarına görevli olarak Paramedik’ler ve ATT’ler atanmış ve bundan sonra 112 Ambulanslarına artan miktarlarda Paramedik ve ATT istihdam edilmeye başlamıştır. Bu tarihten sonra Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları hızla artmaya başlamış Hizmet verilen alan ise sürekli genişlemiştir.

112 Acil Sağlık Hizmetlerinde ilk: Kar Paletli Ambulans hizmete girdi

2007 yılında Türkiye 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Kar Paletli Ambulanslar görev yapmaya başlamış, zorlu iklim şartlarında da kırsal bölgelerde etkin Acil Sağlık Hizmetleri verilmeye çalışılmıştır.

112 Acil Sağlık Hizmetlerinde ilk: Helikopter Ambulanslar görevde

2008 yılında ilk olarak helikopter Ambulanslar Göreve Başladı Hizmet alımı şeklinde bu hizmet halen devam etmektedir. Şu anda ülkemizde Acil Sağlık Hizmetleri, bünyesinde barındırdığı ve özveriyle görevlerini sürdüren Sağlık Memuru, Hemşire, Ebe, Paramedik, ATT ve Doktor’lar oluşan Doktorlu(A1) ve Paramedik’li (A2) ekiplerle hizmet vermektedirler. Yine ülkemizde çapında 1000’i aşkın Acil Yardım İstasyonu ve bu istasyonlarda görev yapan 1200 ün üzerinde Ambulans bulunmaktadır.

Devamı »